Sinds een week of twee wordt er bij ons in de straat gewerkt. Het trottoir, waar volgens mij niks mis mee was, wordt vervangen. De oude wat kiezelachtige betonnen tegels zijn in de helft van de straat al vervangen door gladde. De mannen werken van ’s ochtends vroeg tot een uur of vijf in de namiddag. Doordat de temperatuur al een paar keer onder nul is geweest, hebben de werkzaamheden vertraging opgelopen, maar dat mag de pret niet drukken. Vanuit een van de busjes waarin de mannen tijdens de pauze ‘een bakkie doen’ klinkt de afgelopen weken Sky Radio en is Last Christmas van Wham minstens vijftien keer voorbij gekomen. En nu ze deze week aan het einde van de straat bezig zijn, begin ik ze bijna te missen.
Wat was het contrast begin deze week groot. Dinsdagochtend in veertig minuten van een happy ‘All I want for Christmas is you-sfeer’ tot de realiteit van mijn cursisten, Aleppo. Ik voelde de spanning al in de auto onderweg. De berichten van Radio 1 voorspelden niet veel goeds. De berichten in de dagen daaraan vooraf evenmin. Ik had niet goed geslapen en het huilen stond me, met mijn gedachten aan al het leed in die stad en mijn cursisten, nader dan het lachen. Ik wreef de opkomende tranen weg. Kom op, zei ik tegen mezelf, mijn tranen veranderen niets aan de situatie daar. Maar toen de eerste cursisten, zichtbaar aangeslagen, binnendruppelden en een van hen, Mohammad, meteen in het Engels, omdat hij zich daar toch makkelijker in kan uitdrukken, begon te vertellen over de slachting die er die maandag had plaatsgevonden, ’He has killed all of them, men, women and children,’ en met ‘he’ doelde op Assad, kon ik mijn tranen niet meer bedwingen en alleen maar uitbrengen dat ik geen woorden had. Dat ik me verschrikkelijk machteloos voelde. Dat ik het niet begreep.
Ik heb het geprobeerd. Het willen begrijpen waar het over gaat, maar het is niet te begrijpen. Het is, zoals een van de cursisten zegt, een spel met heel veel spelers. Met heel veel belangen. Diezelfde dag waren de straatwerkers bij thuiskomst al naar huis. Daags erna werd ik wakker met Do they know it’s Christmas time. Daar had ik niet zo’n zin meer in. Er was maar een lied dat paste bij mijn gevoel van machteloosheid, The great gig in the sky van Pink Floyd, zonder woorden.
